पत्रपत्रिकाका प्रमुख समाचार : गिजोलियो प्रदेश राजधानी मुद्दा


काठमाडौं, पुस २४ । आजका धेरैजस्ता राष्ट्रिय दैनिकहरुले प्रदेश राजधानी विवादलाई मुख्य समाचार बनाएका छन् । यस्तै, चिसो बढेसँगै जनजीवन कष्टकर बन्दै गएको, एमाले–माओवादी बिचको पार्टी एकताको प्रकृया, काँग्रेसको ५ बुँदे सुधार योजना लगायतका विषयलाई पत्रपत्रिकाले प्राथमिकता दिएका छन् ।
गिजोलियो प्रदेश राजधानीको मुद्दा
सरकारले प्रदेशको अस्थायी मुकाम तोक्नैपर्ने संवैधानिक दायित्व समयमै पूरा नगर्दा प्रदेश राजधानीको मुद्दा गिजोलिएको छ । प्रदेश राजधानी माग राख्दै विभिन्न जिल्लामा आन्दोलन चर्किन थालेको विषयलाई कान्तिपुर दैनिकले आज मुख्य समाचार बनाएको छ ।
‘गिजोलियो प्रदेश राजधानीको मुद्दा’ शीर्षक दिएर कान्तिपुरले लेखेको छ– राजनीतिक दलका शक्तिशाली नेता, प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभामा निर्वाचित जनप्रतिनिधि र अन्य सरोकारवालाले आ–आफ्नो अनुकूलमा पार्ने लबिङ तीव्र पारेपछि प्रदेश राजधानीको मुद्दा गिजोलिएको हो । आन्दोलनहरु चर्किँदै जान थालेपछि सरकारले भने प्रदेशको अस्थायी राजधानी नभनी प्रदेशसभा सदस्यको शपथ र बैठकका लागि अस्थायी स्थान तोक्ने विकल्प अघि सारेको छ ।
संविधानले प्रदेशसभाको दुई तिहाइले प्रदेश राजधानीको टुंगो नगर्दासम्म सरकारले तोकेको मुकामबाट कार्यसञ्चालन हुने व्यवस्था गरेको छ ।
चीन जाने सामान घट्दै
नेपालको चीनसँगको व्यापारघाटा उकालो लागिरहेकै समयमा चीन निकासी हुने सामानको परिमाण पनि घटेको छ । बढ्दो आयात र घट्दो निर्यातका कारण चीनसँगको व्यापार घाटा निरन्तर बढेकोलाई आज अन्नपूर्ण पोस्ट दैनिकले आर्थिक पृष्ठको मूल समाचार बनाएर छापेको छ ।
नेपालबाट यार्सागुम्वा, जडीवुटी, गलैंचा, कफी, चियालगायत सामान चीन जाने गरेको छ । २०७२ सालमा आएको भूकम्पले तातोपानी नाका बन्द भएपछि चीनसँगको व्यापारघाटा निरन्तर बढ्दै गएको छ । आ.व. २०७०/०७१ मा दुई अर्ब ५४ करोड रुपैयाँको सामान चीन गएको थियो । आ.व २०७३/०७४ मा यो मूल्य घटेर एक अर्ब ७० करोडमा झरेको छ ।
समाचार अनुसार, नेपालको चीनसँग बढ्दो व्यापारघाटाका विषयमा चीनको चासो व्यवहारमा परिवर्तन हुन सकेको छैन । नेपालमा रहेको चिनियाँ दूतावासले दुई साता अघि एक कार्यक्रममा नेपालबाट चीन सामान नगएकोमा चिन्ता व्यक्त गरेको थियो ।
पशुपतिको बालुवामा मन्त्रीको गिद्धेदृष्टि
अन्नपूर्ण पोस्ट दैनिकले आज पशुपतिको बालुवा ठेक्कामा भइरहेको चलखेलको विषयलाई मुख्य समाचार बनाएर छापेको छ । राज्यकोषमा करोडौं क्षति पुग्ने गरी पशुपति क्षेत्र विकास कोषको स्वामित्वमा रहेको बालुवा ठेक्कामा दिन चलखेल सुरु भएको समाचारमा उल्लेख छ ।
उपप्रधानमन्त्री विजयकुमार गच्छदार र संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री जितेन्द्रनारायण देवको मिलेमतोमा अति थोरै रेट कायम गर्दै आफू निकटका ठेकेदारलाई बालुवा ठेक्का दिन गृहकार्य भइरहेको छ ।
उपप्रधानमन्त्री गच्छदारले पर्यटनमन्त्री देवलाई पशुपति क्षेत्रको बालुवा ठेक्कामा दिने न्यूनतम रेटसम्बन्धी प्रस्ताव मन्त्रिपरिषदमा लगेर स्वीकृत गराउन दबाब दिँदै आएको स्रोतलाई उद्धृत गर्दै अन्नपूर्णले समाचार लेखेको छ ।
मन्त्री देवले अख्तियारको कारबाहीमा पर्न सक्ने डर देखाउँदै पन्छन खोजे पनि अहिले गच्छदारको दबाब थेग्न नसकेपछि उनी यो प्रक्रियालाई अगाडि बढाउन लागेका छन् । देव गच्छदारकै कोटामा मन्त्री बनेका हुन् ।
कोषको गोठाटारमा पाँच सय ३४ रोपनी जग्गा छ । यही जग्गाको बालुवा ठेक्कामा दिने गृहकार्य भएको हो । व्यवसायीका अनुसार यो क्षेत्रमा झन्डै ५ अर्ब बराबरको बालुवा छ तर अहिले कोषको राजस्वमा ३० देखि ४० करोड मात्रै आउने गरी ठेक्काको योजना बुनिएको छ ।
शीतलहरले तराईमा २३ को मृत्यु भएको र जनजीवन प्रभावित भएको विषयलाई आज नयाँ पत्रिका दैनिकले मुख्य समाचार बनाएको छ ।
नयाँ पत्रिकाका अनुसार, सप्तरीमा १४ र रौतहटमा पाँच जनाको मृत्यु भएको छ । यसबाहेक देशका विभिन्न स्थानमा झण्डै अाधा दर्जनले हालसम्म चिसाेका कारण ज्यान गुमाएका छन् ।
प्रतिकूल मौसमका कारण हवाई उडानसमेत प्रभावित भएको छ । समाचार अनुसार आइतबार त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट हुने उडान अवतरण प्रभावित बन्यो । आन्तरिकतर्फ अधिकांश क्षेत्रको उडान प्रभावित भएको समाचारमा उल्लेख छ ।
तर, नागरिक दैनिकले भने चिसाेले मध्यपूर्वी मधेसमा मृत्यु हुनेकाे संख्या १४ पुगेकाे लेखेकाे छ । राजधानी दैनिकले चिसाेका कारण देशभर १९ काे मृत्यु भएकाे समाचारलार्इ मुख्य समाचार बनाएकाे छ ।
‘कर्णालीले कसरी थेग्छ माइनस ८ डिग्री ?’
कान्तिपुर दैनिकले कर्णालीले कसरी थेग्छ माइनस ८ डिग्री ? भनेर ५ जिल्लाहरुको समाचारलाई कम्पाइल गरेको छ ।
समाचारअनुसार शीतलहरले तराई कठ्यांग्रिएको छ । त्योभन्दा धेरै तापक्रम घटेर मानइनस ८/१० डिग्री पुगेका हिमाली जिल्लाको जनजीवन झन् कष्टकर छ । तर, त्यो चिसो सामना गर्न हिमाली बासिन्दाले अनेक जुक्ति निकालेका छन् । कर्णालीका उच्च लेकाली बस्तीका काम गर्ने उमेरका अधिकांश मानिस तल्लो भेगमा व्यापार गर्न ओर्लेका छन् । घर कुर्न बसेका महिला, वृद्धवृद्धा र बालबालिकाका लागि झण्डै ६ महिनालाई पुग्ने बन्दोबस्ती मिलाएर उनीहरु पहाड र तराई झरेका छन् ।
समाचारमा लेखिएअनुसार हिमपातपूर्व नै खानाको जोहो, दाउरा, चौपायाका लागि घाँसको व्यवस्था गरिएको हुन्छ । दिनभरी घरभित्रै आगो तापेर बस्ने, उसिनेका गेडागुडी, आलु खाने गरिन्छ । चौपायालाई सुकेका खर पराल खुवाउने गरिन्छ ।
प्रमुख निर्वाचन आयुक्त यादवले खोजे ‘सम्मानजनक व्यवस्थापन’
नागरिक दैनिकले प्रतिनिधिसभा समानुपातिकतर्फको मतपरिणाम सार्वजनिक गर्न ढिलाइ गरेको निर्वाचन आयोगका प्रमुख आयुक्त अयोधीप्रसाद यादवले ‘सम्मानजनक व्यवस्थापन’ खोजेको समाचारलाई प्राथमिकता दिएको छ ।
‘२०७५ चैत १० गतेसम्म कार्यकाल भएका डा. यादवले निर्वाचन सम्पन्न गराएको भन्दै सम्मानजनक व्यवस्थापन खोज्दा मतपरिणाम सार्वजनिक गर्न ढिलो भएको स्रोतले बताएको छ,’ समाचारमा लेखिएको छ ।
समाचारमा थप लेखिएको छ– ‘असहज परिस्थितिबीच पनि तीन तहको चुनाव शान्तिपूर्ण र सफलतापूर्वक सम्पन्न गराएँ, त्यसको राज्यले उचित सम्मान दिनुपर्छ,’ यादवलाई उद्धृत गर्दै माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड निकट स्रोतले भन्यो, ‘मेरो कहीँ न कहीँ उचित र सम्मानजनक व्यवस्थापन होस् भन्ने चाहान्छु ।’
संविधानतः दोहोर्याएर अन्य संवैधानिक निकायमा जान नमिल्ने भएकाले यादवले ‘सम्मानजनक व्यवस्थापन’को खोजी गरेको समाचारमा उल्लेख छ ।
कांग्रेस सुधारका लागि पाँचबुँदे अवधारणा
नागरिक दैनिकले नेपाली कांग्रेसका एक दर्जन केन्द्रीय सदस्यहरुले पार्टी सुुधारका लागि पाँचबुँदे अवधारणा तयार पारेको समाचारलाई भित्री पृष्ठमा स्थान दिएको छ ।
प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनमा पार्टीले पराजय भोगेसँगै बिभिन्न पक्ष र तहबाट सुधारको आवाज आइरहेका बेला नेता रामचन्द्र पौडेल पक्षका १४ केन्द्रीय सदस्यले नयाँ अवधारणा तयार गरेको समाचारमा उल्लेख छ । १४ केन्द्रीय सदस्यले पार्टीलाई विधिविधानअनुसार चल्न नसक्दा अहिलेको अवस्था आएको ठहर गर्दै पार्टी पदाधिकारी नियुक्ति र विभागसमेत गठन हुन नसकेको निष्कर्ष निकालेका छन् ।
नेता रामचन्द्र पौडेल, महामन्त्री शशांक कोइराला, पूर्वमहामन्त्री प्रकाशमान सिंहसहितका नेतासँग छलफल गरेपछि अवधारणालाई अन्तिम रुप दिने तयारी पनि गरिएको छ ।








