अमेरिकी दबाबपछि नाटो सुरक्षा खर्च बढाउन सहमत

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको महिनौंदेखिको निरन्तर दबाब अन्ततः सफल भएको छ । सैन्य गठबन्धन नाटोका सदस्य राष्ट्रहरूले गठबन्धनको सुरक्षा खर्चमा उल्लेख्य वृद्धि गर्न सहमत भएका छन्, जसलाई राष्ट्रपति ट्रम्पले ‘अमेरिका र पश्चिमी सभ्यताको ऐतिहासिक जित’ को संज्ञा दिएका छन् । नेदरल्यान्ड्सको हेगमा जारी शिखर सम्मेलनमा लामो छलफलपछि सदस्य राष्ट्रहरू यो निर्णयमा पुगेका हुन् ।

सहमतिअनुसार, सन् २०४६ देखि लागू हुने गरी गठबन्धनको समग्र सुरक्षा बजेटमा पाँच प्रतिशतले वृद्धि गरिनेछ । राष्ट्रपति ट्रम्पले विगत एक महिनादेखि गठबन्धनका सदस्यहरू, विशेषगरी युरोपेली राष्ट्रहरूलाई रक्षा खर्च बढाउन कडा दबाब दिइरहेका थिए । सम्मेलनको निर्णय सार्वजनिक भएलगत्तै राष्ट्रपति ट्रम्पले यसलाई आफ्नो प्रशासनको ठूलो कूटनीतिक सफलताको रूपमा व्याख्या गरे । उनले भने, ‘यो केवल अमेरिकाको जित होइन, यो सम्पूर्ण पश्चिमी सभ्यता र शान्तिका लागि ठूलो जित हो । अब नाटो पहिलेभन्दा अझ बलियो र एकजुट हुनेछ ।’

यद्यपि, सदस्य राष्ट्रहरूद्वारा जारी संयुक्त विज्ञप्तिमा भने बदलिँदो वैश्विक परिस्थितिलाई खर्च वृद्धिको मुख्य कारण देखाइएको छ । विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘रुसबाट बढ्दो सैन्य चुनौती र विश्वव्यापी आतंकवादको खतरालाई मध्यनजर गर्दै हाम्रो साझा सुरक्षा संयन्त्रलाई थप सुदृढ पार्न खर्च बढाउनु अत्यावश्यक भएको छ ।’

यसका साथै, नाटोको मूल सिद्धान्त, अर्थात् एक सदस्यमाथिको आक्रमण सबैमाथिको आक्रमण मानिने ‘सामूहिक प्रतिरक्षा’ को धारालाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता पनि दोहोर्याइएको छ । ‘हाम्रो सुरक्षामा कुनै पनि चुनौती आएमा हाम्रो प्रतिबद्धता र समर्पणमाथि कसैले शङ्का नगरे हुन्छ,’ विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।