क्रुज जहाजमा हन्टा भाइरस प्रकोप: ३ जनाको मृत्यु, विश्व सतर्क

काठमाडौँ। दक्षिण अमेरिकाबाट यात्रा सुरु गरेको क्रुज जहाज MV Hondius मा देखिएको दुर्लभ हन्टा भाइरस सङ्क्रमणपछि विश्व स्वास्थ्य निकायहरू सतर्क बनेका छन्। यद्यपि विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (WHO) र विभिन्न सङ्क्रामक रोग विज्ञहरूले अहिलेको अवस्थामा यसलाई “विश्वव्यापी महामारीको जोखिम कम भएको घटना” का रूपमा मूल्याङ्कन गरेका छन्।

हालसम्म जहाजसँग सम्बन्धित कम्तीमा ७ देखि ८ वटा सङ्क्रमण पुष्टि भएका छन् भने ३ जनाको मृत्यु भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। सङ्क्रमितमध्ये अमेरिका, फ्रान्स, जर्मनी, नेदरल्यान्ड्स, दक्षिण अफ्रिका लगायतका देशका यात्रुहरू रहेका छन्।

हन्टा भाइरस मुसा तथा छुचुन्द्रो जस्ता जीवबाट सर्ने भाइरसहरूको समूह हो। सङ्क्रमित जनावरको पिसाब, थुक वा दिशा मिसिएको धुलो सासमार्फत शरीरमा प्रवेश गर्दा मानिस सङ्क्रमित हुन सक्छन्। यसले मुख्यतः “Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome (HCPS)” तथा “Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS)” जस्ता गम्भीर रोग निम्त्याउने गर्छ। गम्भीर अवस्थामा फोक्सो र मिर्गौलामा असर पुग्न सक्ने तथा केही प्रकारमा मृत्यु दर उच्च हुने बताइएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार अधिकांश हान्ताभाइरस मानिसबाट मानिसमा सजिलै सर्दैनन्। तर MV Hondius मा देखिएको “Andes strain” भने सीमित रूपमा मानवबाट मानवमा सर्न सक्ने एक मात्र प्रकार मानिन्छ। यसका लागि लामो समयको नजिकको सम्पर्क आवश्यक पर्ने भएकाले कोभिड–१९ जस्तो तीव्र रूपमा फैलिने जोखिम नरहेको WHO ले जनाएको छ।

सङ्क्रमणपछि १ देखि ८ साताभित्र ज्वरो, टाउको दुखाइ, मांसपेशी दुखाइ, थकान, पेट दुखाइ तथा बान्ता जस्ता लक्षण देखिन सक्छन्। गम्भीर अवस्थामा सास फेर्न गाह्रो हुने, फोक्सो फेल हुने वा मिर्गौला बिग्रिने जोखिम रहने चिकित्सकहरूले बताएका छन्।

हालसम्म हन्टा भाइरस विरुद्ध कुनै विशेष खोप वा निश्चित औषधि उपलब्ध छैन। अस्पतालमा अक्सिजन तथा अन्य सहायक उपचारमार्फत बिरामीको अवस्था नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिन्छ। समयमै उपचार पाए बिरामी निको हुने सम्भावना बढ्ने विज्ञहरू बताउँछन्।

WHO का अनुसार MV Hondius घटना गम्भीर भए पनि अहिलेको अवस्थामा सर्वसाधारणका लागि जोखिम “कम” रहेको छ। स्वास्थ्य निकायहरूले यात्रुहरूको निगरानी, सम्पर्क पहिचान तथा अनुसन्धान जारी राखेका छन्।