गठबन्धनबिना मैदान उत्रिएका माधव नेपाललाई आफ्नै गढमा सकस, यस्तो छ अघिल्लो नतिजा

काठमाडौं । नेपाली राजनीतिको ‘भाग्यमानी’ पात्रका रूपमा चिनिने पूर्वप्रधानमन्त्री एवं नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का सहसंयोजक माधवकुमार नेपालका लागि यसपटकको निर्वाचन प्रतिष्ठाको लडाइँ बनेको छ । विगतमा सत्ता र शक्तिको केन्द्रमा रहेका नेपाल यसपटक आफ्नै गृहजिल्ला रौतहट क्षेत्र नम्बर १ मा कुनै पनि बलियो चुनावी गठबन्धनबिना मैदानमा उत्रिँदा उनको राजनीतिक विरासतमाथि गम्भीर प्रश्न खडा भएको छ ।

माधव नेपालको संसदीय यात्रा निकै उतारचढावपूर्ण रहेको छ । २०६४ सालको पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा रौतहट-६ र काठमाडौं-२ गरी दुवै क्षेत्रबाट पराजित भए पनि उनी २०६६ मा राष्ट्रपतिबाट मनोनीत हुँदै देशको प्रधानमन्त्री बन्न सफल भएका थिए । हारका बाबजुद सत्ताको शिखरमा पुग्ने दुर्लभ अवसर पाएका नेपालले २०५६ देखि २०७९ सम्मका निर्वाचनमध्ये २०६४ मा बाहेक रौतहटबाट हार बेहोर्नुपरेको छैन । २०७४ मा काठमाडौंबाट विजयी भएका उनी २०७९ मा भने कांग्रेस-माओवादी गठबन्धनको सहारामा पुनः रौतहट-१ बाट संसद् छिरेका थिए ।

अघिल्लो निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेस र माओवादी केन्द्रको बलियो साथ पाएका नेपाल यसपटक भने एक्लिएका छन् । २०७८ मा नेकपा (एमाले) विभाजन गरी नयाँ दल गठन गरेपछि उनी पहिलोपटक कुनै ठुलो मोर्चाबिना चुनावी मैदानमा छन् । यस क्षेत्रमा गत निर्वाचनको समानुपातिक मत परिणाम हेर्दा कांग्रेस १९ हजार ११९ मतका साथ पहिलो शक्ति थियो भने एमाले दोस्रो । नेपालको तत्कालीन पार्टी एकीकृत समाजवादीले ९ हजार ५७८ मत मात्र पाएको थियो । अहिले कांग्रेस आफैँ मैदानमा उत्रिएपछि नेपाललाई आफ्नो अस्तित्व जोगाउन हम्मे-हम्मे पर्ने देखिन्छ ।

रौतहट-१ को चुनावी भिडन्त यसपटक बहुकोणीय र पेचिलो छ । नेपाललाई मुख्य चुनौती दिनेमा एमालेका अजयकुमार गुप्ता र कांग्रेसका अनिलकुमार झा छन् । गुप्ता यसअघि नेपालसँग झिनो मतान्तरले पराजित भएका र स्थानीय तहमा बलियो पकड भएका नेता हुन् । त्यस्तै, उम्मेदवारी दर्ताको अघिल्लो दिन मात्र कांग्रेस प्रवेश गरेका पूर्वमन्त्री अनिलकुमार झाको उम्मेदवारीले नेपालको सुरक्षित ठानिएको मत काट्ने निश्चित छ ।

मैदानमा जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) का प्रभावशाली नेता योगेन्द्र यादव र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का राजेश चौधरी पनि छन् । यादव यसअघि प्रदेशसभामा विजयी भई मन्त्रीसमेत भइसकेकाले उनको पकड बलियो मानिन्छ । यता, रास्वपाको उपस्थितिले युवा र असन्तुष्ट मतदाताको मन तान्ने प्रयास गरिरहेको छ ।

लामो समय सत्तामा रहेर पनि रौतहटको विकासमा ठोस काम नगरेको आरोप नेपालमाथि लाग्दै आएको छ । खासगरी बर्सेनि हुने डुबानको समस्या र विकासका अधुरा आयोजनाले स्थानीय बासिन्दा उनीसँग असन्तुष्ट देखिन्छन् । भ्रष्टाचारका विभिन्न प्रकरणमा नाम जोडिनु र पार्टी विभाजनको नैतिक दबाबका बीच नेपालले मतदातालाई कसरी रिझाउँछन् भन्ने चासोको विषय बनेको छ ।

१ लाख ८ हजार ७२६ मतदाता रहेको यस क्षेत्रमा निर्वाचन आयोगका अनुसार ३९ जना उम्मेदवार चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । तर, मुख्य प्रतिस्पर्धा भने पूर्वप्रधानमन्त्री नेपाल, एमालेका गुप्ता र कांग्रेसका झाबीच नै हुने आकलन गरिएको छ ।

सत्ताको बागडोर सम्हालिसकेका नेपालका लागि यो निर्वाचन केवल एउटा सिटका लागि मात्र नभई, आफ्नो राजनीतिक साख र नयाँ दलको भविष्य जोगाउने अन्तिम परीक्षा पनि हो । गठबन्धनको सुरक्षित छहारीबाट बाहिरिएर एक्लै चुनावी रापमा होमिएका नेपालले रौतहटको यो किल्ला पुनः जोगाउन सक्छन् या सक्दैनन्, त्यो भने हेर्न बाँकी नै छ ।