अमेरिका–इरान सम्झौताः आशाको किरण पलाए पनि गहिरो मतभेद कायमै

एजेन्सी । कानूनी तथा अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका लागि इरानी उप–परराष्ट्रमन्त्री काजेम गरिबाबादीले जानकारी दिएअनुसार इरानविरुद्धको अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी आज रातिदेखि हटाइनेछ र लेबनानसहित सबै मोर्चामा युद्ध तथा सैन्य कारबाही तत्काल र स्थायी रूपमा अन्त्य भएको घोषणा गरिएको छ ।

इरानको अर्ध–आधिकारिक तस्निम समाचार एजेन्सीकाअनुसार इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाले जुन १९ मा स्विट्जरल्याण्डमा शान्ति सम्झौताको समझदारी पत्रको अन्तिम मस्यौदामा हस्ताक्षर गर्ने गरिबाबादीले बताएका छन् ।

तस्निमले एक स्रोतलाई उद्धृत गर्दै स्विट्जरल्याण्डमा हुने हस्ताक्षर समारोहपछि रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण स्ट्रेट अफ हर्मुज (हर्मुज जलडमरुमध्य) पुनः खोलिने जनाएको छ ।

यसैबीच, इरानको सरकारी टेलिभिजनले पनि गरिबाबादीलाई उद्धृत गर्दै इरानको आणविक कार्यक्रम र प्रतिबन्धहरू हटाउने विषयमा अमेरिकासँग ६० दिने वार्ताको अवधि सुरु हुनु अमेरिकाले आफ्ना प्रारम्भिक प्रतिवद्धताहरू पूरा गरेमा मात्र निर्भर रहने बताएको छ, जसको प्रमाणीकरण तेहरानले अहिलेदेखि हस्ताक्षर समारोहसम्म गर्नेछ ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार यो सम्झौताले द्वन्द्व अन्त्य गर्न र क्षेत्रीय स्थिरता पुनःस्थापना गर्न आशा जगाएको छ, तर गहिरो मतभेदहरू अझै कायमै छन् ।

इजिप्टको क्यापिटल युनिभर्सिटीका राजनीतिशास्त्रका प्राध्यापक मागेद बोट्रोस भन्छन्, “यदि यो सम्झौता सफल भयो भने, खाडी क्षेत्रको क्षेत्रीय अर्थतन्त्र बिस्तारै पूर्ववत अवस्थामा फर्किनेछ, तर यो प्रत्यक्ष वा अचानक सुधार हुने छैन किनभने यसलाई पुनरुत्थान हुन लामो समय चाहिन्छ । विस्तृत विवरणहरूमा कुनै सहमति भएको छैन र ती विवरणहरू अमेरिका र इरानद्वारा विरोधाभासपूर्ण रूपमा व्याख्या गरिन सक्छन्। अन्य संलग्न पक्षहरू, जस्तै इजरायल, लेबनान र यमनलाई स्पष्ट र स्थायी समाधानमार्फत सम्बोधन गरिएको छैन । यो सम्झौता केवल एक रूपरेखा सम्झौता (फ्रेमवर्क सम्झौता) हो। यो न त व्यापक छ, न त स्पष्ट छ, र यो दिगो हुने अपेक्षा पनि गरिएको छैन ।”